شباهتهای ترامپ و پوتین در حمله به ایران و اوکراین | واژه جنگ طرفداری ندارد | اهداف آمریکا دائما تغییر میکند
به گزارش اقتصادنیوز، وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، دوشنبه گذشته گفت: «ایالات متحده این جنگ را شروع نکرد، اما تحت رهبری رئیسجمهور دونالد ترامپ ما آن را به پایان میرسانیم.» پس از آنکه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در سال ۲۰۲۲ به اوکراین حمله کرد، او نیز تقریباً همینگونه سخن گفته بود؛ «ما به اصطلاح جنگ در اوکراین را آغاز نکردیم؛ بلکه تلاش میکنیم آن را تمام کنیم.»
نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: جنگ پوتین یک تهاجم زمینی فاجعهبار علیه یک دموکراسی نوپا بود. جنگ ترامپ علیه ایران یک کارزار پیچیده است. با این حال، برخی شباهتها شگفتآورند؛ از جمله اینکه هم کاخ سفید و هم کرملین تلاش میکنند اقدامات خود را جنگ ننامند.
واژه جنگ طرفداری ندارد
هفته گذشته وقتی از مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، پرسیده شد آیا این یک جنگ است؟، او پاسخ داد: «فکر میکنم این یک عملیات است.»
اقتصادنیوز: وقتی جنگ پایان یابد و دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو به بحران بعدی خود بپردازند، آنچه باقی خواهد ماند نقشهای دوباره ترسیمشده از منطقه است؛ با دشمنیها، رقابتها و پیامدهای امنیتی تازهای که مردمی که در آنجا زندگی میکنند باید برای نسلها با آن دست و پنجه نرم کنند.
دو ماه پس از آغاز تهاجم روسیه، ویاچسلاو وولودین، رئیس دومای دولتی روسیه، نیز با استفاده از اصطلاح رسمی کرملین گفت: «این یک عملیات نظامی ویژه است. اگر روسیه یک جنگ تمامعیار را آغاز کرده بود، مدتها پیش تمام شده بود.»
تغییر اهداف، بزرگنمایی تهدید مأموریتی مبهم؛ شباهتهای فراوانی میان لحن کاخ سفید درباره ایران و روایت روسیه درباره اوکراین دیده میشود. این شباهتها خطرات جنگی مبهم و نامحدود را نشان میدهند، جنگی که در آن طرف مهاجم امیدوار است با تغییر حکومت به نتیجه برسد.
پوتین در ژوئیه ۲۰۲۲، پس از چند ماه نبرد، برای نشان دادن روحیه تهاجمی خود گفت: ما هنوز حتی به طور جدی چیزی را شروع نکردهایم.
ترامپ نیز دوشنبه گذشته در گفتوگو با شبکه خبری سیانان گفت: ما هنوز حتی شروع نکردهایم که واقعاً آنها را محکم بزنیم.
نویسنده در ادامه می نویسد؛
من در مسکو بودم وقتی پوتین بامداد ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت روسیه آغاز «عملیات نظامی ویژه» خود را اعلام کرد؛ اصطلاحی که آنقدر در روسیه رایج شد که حروف اختصاری آن به نامی رایج برای جنگ علیه اوکراین تبدیل شد.
شباهت لحن پوتین و ترامپ
در آن سخنرانی، دههها نارضایتی از اوکراین و غرب به گونهای توصیف شد که گویی روسیه هیچ انتخاب دیگری جز حمله نداشته است. یکی از سردترین لحظات آن سخنرانی زمانی بود که پوتین از سربازان اوکراینی خواست فورا سلاحهای خود را زمین بگذارند و به خانه برگردند و هشدار داد اگر چنین نکنند مسئولیت خونریزی احتمالی کاملا بر عهده حکومت اوکراین خواهد بود.
به همین دلیل تعجبآور بود وقتی ترامپ در سخنرانی شبانه خود که در آن عملیات بزرگ رزمی در ایران را اعلام کرد، لحن مشابهی به کار برد. او در حالی که کلاه بیسبال با نوشته اول آمریکا بر سر داشت، تهدید موشکی ایران را بزرگ جلوه داد و تأکید کرد: دیگر نمیتوانیم این وضعیت را تحمل کنیم. او گفت سربازان ایرانی باید سلاحهای خود را زمین بگذارند وگرنه با مرگ حتمی روبهرو خواهند شد.
روز بعد نیز وقتی ترامپ دوباره از سربازان ایرانی خواست سلاحهای خود را کنار بگذارند و از مردم ایران خواست از این لحظه استفاده کنند و حکومت خود را کنار بزنند، باز هم شباهت دیگری دیده شد. پوتین نیز در روز دوم جنگش تلاش کرده بود سربازان اوکراینی را به تسلیم شدن ترغیب کند و از آنها خواسته بود قدرت را به دست خود بگیرند.
مقامهای غربی و بسیاری از نخبگان روسیه تصور میکردند جنگ به سرعت پایان مییابد. به افسران روس گفته شده بود لباسهای رسمی خود را برای رژهای سریع در کییف آماده کنند. اما در حالی که روسیه به دروغ ادعا میکرد برتری کامل هوایی بر اوکراین به دست آورده، خطوط تدارکاتی طولانی و آسیبپذیر آن در مسیر حرکت سریع به سوی کییف به هدفی آسان برای توپخانه اوکراین تبدیل شد.
روزها به هفتهها تبدیل شد، هفتهها به ماهها و ماهها به سالها. اوکراینیها با استفاده از تسلیحات پیشرفته غربی حملات مرگباری را در مناطق دور از خط مقدم انجام دادند؛ حملاتی که مختصات آنها را ایالات متحده در اختیارشان قرار داده بود.
در طول جنگ، اهداف پوتین نیز محدودتر شد: از تغییر حکومت در اوکراین که آن را «نازیزدایی» و «غیرنظامیسازی» مینامید به تمرکز بر تصرف کامل منطقه دونباس در شرق اوکراین و جلوگیری از عضویت این کشور در ناتو.
اکنون تلفات جنگ پوتین به حدود پانصد هزار نفر نزدیک شده است. ارتش اوکراین تسلیم نشد و ولودیمیر زلنسکی همچنان در کییف در قدرت است؛ رهبری که کرملین او را رئیس گروهی از «نئونازیها» معرفی میکند.
نشانهای از تسلیم ایران وجود ندارد
ترامپ بیش از یک هفته است که که جنگ خود را آغاز کرده، اما هیچ نشانهای وجود ندارد که مقامها یا سربازان ایرانی در حال تسلیم شدن باشند.
با مطرح شدن جدولهای زمانی متفاوت از سوی دولت ترامپ برای جنگ با ایران، برخی وبلاگنویسان طرفدار و مخالف کرملین در روسیه شروع کردند به اشاره طنزآمیز به طرح ترامپ با عبارت تهران در سه روز. این اشارهای بود به عبارت معروف کییف در سه روز که بعدها به نمادی از غرور و اشتباه محاسباتی کرملین تبدیل شد.
پوتین ظاهرا تصور میکرد میتواند موفقیت سریع خود در تصرف کریمه در سال ۲۰۱۴ را تکرار کند، زمانی که حتی توصیه برخی مشاوران خود را نادیده گرفت. ترامپ نیز امسال پس از آنکه به ارتش آمریکا دستور داد نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، را سرنگون کند، در اوج اعتمادبهنفس قرار داشت. دمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین در زمان حمله روسیه، گفت با توجه به اهداف گسترده آمریکا، ممکن است دولت ترامپ از همان اعتمادبهنفس بیش از حدی رنج ببرد که طرح اولیه جنگ روسیه را شکست داد.
او جمعه در شبکههای اجتماعی نوشت: تحلیلگران آمریکایی دوباره از یک “جنگ کوتاه” صحبت میکنند. آنها همین را درباره جنگ روسیه علیه اوکراین هم میگفتند. این جنگ فقط زمانی کوتاه خواهد بود که واشنگتن بیسروصدا اهداف خود را کاهش دهد، از تغییر حکومت در ایران صرفنظر کند و نتیجهای بسیار محدودتر را به عنوان پیروزی معرفی کند.
او افزود: شکستن یک کشور بزرگ حتی برای ایالات متحده هم کار آسانی نیست.
یکی از تفاوتهای مهم، عملکرد ضعیف ارتش روسیه در برابر کارزار هوایی پیشرفته آمریکا و اسرائیل است. با این حال تحلیلگران میگویند قدرت آتش نظامی وقتی هدف مشخصی برای آن تعریف نشده باشد، ارزش محدودی دارد.
در عین حال، اهداف ایالات متحده نیز مرتب تغییر میکند. ترامپ جمعه خواستار «تسلیم بیقید و شرط» ایران شد، در حالی که اعضای کابینه او اهداف محدودتری را مطرح کردهاند؛ از جمله نابودی برنامه هستهای ایران و زرادخانه موشکی آن.
مایکل کافمن، تحلیلگر نظامی که جنگ روسیه و اوکراین را در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی بررسی میکند، گفت این جنگ نمونهای از «درسهای ماندگار تاریخ» است. از جمله: لزوم هماهنگی میان ابزارهای نظامی و اهداف سیاسی، اصلاح برنامهها زمانی که فرضیات اولیه اشتباه از آب درمیآیند، و توجه به پیامدهای ثانویه و حتی سومین پیامدهای یک اقدام نظامی.
ماریا لیپمن، استاد مدعو مطالعات بینالمللی در دانشگاه نورثوسترن که بر سیاست روسیه تمرکز دارد، گفت شباهتهایی که او در جنگ ترامپ میبیند از «باورنکردنی بودن خود این رویداد» آغاز میشود.
بسیاری از روسها احتمال حمله گسترده رئیسجمهورشان به کشور همسایه را جدی نگرفته بودند، حتی زمانی که او نیروهای نظامی را در مرزها مستقر میکرد. اما پس از شوک اولیه، بسیاری از آنها روایت پوتین را پذیرفتند که میگفت تجاوز غرب علیه روسیه او را مجبور کرده «عملیات نظامی ویژه» را آغاز کند. صدها هزار نفر نیز با وعده پاداشهای مالی بزرگ برای پیوستن به جنگ ثبتنام کردند.
در مقابل، صدها هزار نفر دیگر از کشور گریختند؛ از جمله به دبی، شهری که خود هدف حمله پهپادهای ایرانی قرار گرفته، همان پهپادهایی که روسیه سالهاست در جنگ اوکراین از آنها استفاده میکند.
لیپمن گفت: «ترامپ با آغاز جنگ با ایران وارد سرزمینی ناشناخته شد. به نظر من در آینده بیثباتی بیشتری در انتظار ایالات متحده و مردم آمریکا خواهد بود؛ بسیار بیشتر از آنچه اکنون تصور میکنند.»
