دولت چقدر در سیاستهای اقتصادی موفق عمل کرده است؟
![]()
به گزارش اقتصادنیوز، در روزهایی که بحث استیضاح وزیر اقتصاد در مجلس داغ است، مخالفان استیضاح بر عملکرد اقتصادی طیبنیا به خصوص در مهار تورم تاکید میکنند و موافقان استیضاح بر ناتوانی دولت در اجرای سیاستهای اقتصادی. دولت بحث مهار تورم را مطرح میکند و نمایندگان بر رکود اقتصادی حاکم انگشت میگذارند. اما نگاه نمایندگان مجلس در خصوص عملکرد اقتصادی دولت چیست؟ برخی معتقدند دولت در عرصه اقتصاد ناتوان بوده و برخی دیگر معتقدند دولت اقداماتی انجام داده اما نتوانسته این دستاوردها را با زبان مردم و برای آنان بیان کند. برخی دیگر هم اعتقاد دارند دولت ابزاری برای بیان دستاوردهای خود ندارد و صدا و سیما در این مورد باید عملکرد بهتری داشته باشد.
جعفر قادری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفتوگو با اقتصادنیوز میگوید: تورم مسیر نزولی را پیدا کرده بود و دولت روحانی فقط توانست تورم را در این مسیر نگه دارد. اما نمیتوان گفت که کاهش تورم نتیجه سیاستهای اقتصادی دولت یازدهم است. چون اقدام خاصی برای مهار تورم از طرف دولت انجام نشده است و کاهش تورم نتیجه سیاستگذاری دولت نیست.
اما در مقابل وی به وجود رکود در واحدهای تولیدی و صنعتی اشاره کرده و میگوید: انتظار میرفت دولت بتواند در کنار مهار تورم، مشکل رکود واحدهای صنعتی را هم برطرف کند. چون اکنون واحدهای تولیدی به دلیل رکود جدی با مشکل مواجه شدهاند و دلیل آن هم نبود سرمایه در گردش برای ادامه فعالیت واحدهاست. این انتقاد قادری در حالی است که کارشناسان اقتصادی بارها عنوان کردهاند که اقتصاد ایران دچار رکود تورمی شده و چه سیاستهای انقباضی و چه سیاستهای انبساطی هر دو پیامدهای منفی برای اقتصاد دارد. اما در نهایت دولت مهار تورم را در اولویت قرار داد و با پیش گرفتن سیاستهای انقباضی سعی در مهار تورم داشت تا بعد از رسیدن تورم به یک عدد قابل قبول، مساله رکود را حل کند.
مجلسیها مشکل رکود را در بالا بودن نرخ تسهیلات میدانند و به این مساله انتقاد دارند. قادری هم تاکید میکند: نیاز است دولت در این باره اقدام جدی کند تا از این حالت رکودی خارج شویم و تحرکی صورت بگیرد چون رکود خودش تورم ایجاد میکند. بنابراین دولت باید تلاش کند نقدینگیها را به سمت تولید بکشاند تا فضای کسب و کار را رونق بخشد و تحرک در اقتصاد به وجود آورد تا همزمان تورم و رکود کاهش پیدا کند.
اما روحالله بیگی، نائب رئیس دوم کمیسیون اقتصادی بر خلاف قادری، معتقد است دولت توانسته با سیاستهای خود تورم را مهار کند. وی در گفتوگو با اقتصادنیوز میگوید: روند اقتصاد معمولاً از ذهن عامه مردم زود پاک میشود. افزایشهای یکباره طلا و سکه و ارز و رسیدن تورم به بالای 40 درصئد همه مواردی است که گویا از یاد مردم رفته است. اما همه اینها را دولت کنترل کرده است و این نتیجه عملکرد و سیاست درست دولت در این حوزه بوده است. سیاستهایی که در کنار رویکرد تنشزدای دولت در عرصه دیپلماسی توانست به اقتصاد ثبات بدهد.
بیگی هم به مساله رکود اقتصادی اشاره میکند اما آن را طبیعی میداند و میگوید: اگر انتقاد برخی از نمایندگان به وجود رکود در اقتصاد اشاره میکنند بهتر است بدانند که وجود رکود در شرایطی که قرار است تورم را کنترل کنند، طبیعی است. وجود رکود در اقتصاد فعلی ما اجتنابناپذیر است. البته باید نقش دولت پیش در این میان را هم در نظر بگیریم. متورم شدن بدهی تولیدکنندگان، با توجه به نرخ سودهای بانکی بالای 25 و 26 باعث شده تولیدیها جان نداشته باشند و برای فعالیت، نقدینگی نداشته باشند. مجموع این شرایط سبب میشود که مردم علائم مثبت اقتصاد را به خوبی لمس نکنند اما در حالت کلی در بخش کنترل تورم موفق شده است اما انتظارات بالاست و بدیهی است که شکلگیری اقتصاد مناسب و رشد شکوفایی اقتصادی ظرف یکی دو سال حاصل نمیشود
محمدرضا تابش، دیگر عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس میگوید: مسلما خود دولت هم از عملکرد اقتصادی خود با توجه به معیارها و روابط و استانداردهای موجود راضی نیست و میخواهد خدمات بهتر و شایستهتری را به مردم ارائه دهد ولی آیا در این شرایط که کشور در شدید ترین تنگناها مانند بلوکه شدن منابع مالی و محدودیت فروش نفتی و از نظر واردات تجهیزات و مواد اولیه و بنگاههای تولیدی با چالش مواجه شده است میشود عمل کرد؟
او اظهار میکند: رکود اقتصادی بر کشور حاکم شده است و اگر بررسی کنیم در شرایط رکودی عملکرد دولت مطلوب و قابل دفاع بوده است. تابش معتقد است مردم حاصل سیاستهای دولت را در اقتصاد و سیاست دیدهاند و مجموع شرایط را ملاحظه و قضاوت میکنند. اما وی میگوید باید کانالی هم وجود داشته باشد که دولت بتواند دستاوردهای خود را بیشتر به مردم منتقل کند. وی میگوید پل ارتباطی میان دولت و مردم رسانه ملی است و من معتقدم رسانه ملی باید با دولت مهربانانه برخورد کند تا خدشهای میان دولت و مردم وارد نشود.
غلامرضا مصباحی مقدم، عضو کمیسیون برنامه و بودجه هم که روز گذشته در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی سخنرانی میکرد با نگاهی انتقادی به عملکرد اقتصادی دولت گفت: وقتی دولت یازدهم شکل گرفت و شخصیتهای اقتصادی وارد کار شدند من از همان ابتدا گفتم این عناصر اقتصادی، اعتقادی به جهاد اقتصادی ندارند. البته در این دو سال عمر دولت نباید از انصاف گذشت و تیم اقتصادی دولت در واقع عقلایی عمل کردند اما این موضوع خیلی کند بود.
مصباحی مقدم ادامه داد: اگر امروز دولت میگوید کاهش تورم به 15 درصد به پایین هسته سخت کار است باید گفت که اگر نمیتوانید کار کنید کار را رها کنید. نرخ اقتصادی به نظر من در این دو سال بسیار سریعتر از این میتوانست رشد کند اما متاسفانه عزم وجود نداشت و کار فوق العادهای در دولت در ظرفیتهای مختلف کشور و به ویژه در بنگاههای کوچک انجام نشد. اما برای دور جدید باید دولت یک بازنگری در تیم اقتصادی خود بکند و باید شرایط جدید را در نظر بگیرد و شرکتهای خارجی برای سرمایهگذاری باید حضور یابند و انتقال فناوری در جهت صادرات 40 درصدی صورت گیرد، البته برای این مهم باید 6 ماهی انتظار داشت تا به صورت جدی وارد شوند چون تا زمانی که بخواهند سرمایهگذاری کنند قطعا زمانبر خواهد بود.