خطر بیخ گوش بنگاههای اقتصادی | محمودی اصل: جنگ مسیرهای صادراتی را پرریسک کرد | افزایش دستمزدها تیغ دولبه است
به گزارش اقتصادنیوز، در شرایطی که اقتصاد کشور با پیامدهای جنگ و شوکهای اقتصادی مواجه شده است، مسئله تابآوری بنگاههای اقتصادی به یکی از دغدغههای اصلی فعالان اقتصادی تبدیل شده است.
در همین زمینه، حسین محمودی اصل، تحلیلگر و کارشناس مسائل اقتصادی درباره وضعیت بنگاهها، چالشهای پیشرو و راهکارهای افزایش تابآوری آنها توضیحاتی ارائه کرد.
اقتصادنیوز:یک کارشناس اقتصادی در خصوص تاب آوری بنگاههای اقتصادی در شرایط جنگی معتقد است اقتصاد ایران در نقطهای قرار دارد که تنها با ترکیبی از سیاستهای اضطراری کوتاهمدت و اصلاحات ساختاری بلندمدت میتوان به پایداری بنگاهها کمک کرد.
او به اقتصادنیوز می گوید؛ «اگر فشارهای تورمی ادامه پیدا کند و تقاضا کاهش یابد، هزینه تولید افزایش خواهد یافت و برخی بنگاهها ممکن است با خطر تعطیلی مواجه شوند. در چنین شرایطی بازار کار نیز تحت تأثیر قرار میگیرد و کاهش اشتغال افزایش مییابد.»
این تحلیلگر اقتصادی راهکارهایی را برای حمایت دولت از بنگاه ها ارائه می دهد و معتقد است؛« افزایش دستمزد در این شرایط نوعی تیغ دولبه است. »
مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با این تحلیلگر اقتصادی را بخوانید؛
****
*آقایمحمودی اصل؛ با توجه به شرایط جنگی و فشارهای اقتصادی، وضعیت بنگاههای اقتصادی و بهویژه کسبوکارهای کوچک و متوسط را چگونه ارزیابی میکنید؟
واقعیت این است که بسیاری از بنگاههای اقتصادی پیش از بروز بحران اخیر نیز در شرایط مناسبی قرار نداشتند. اقتصاد کشور در وضعیت رکودی قرار داشت و حاشیه سود شرکتها بسیار پایین بود. در چنین شرایطی، طبیعی است که بنگاهها توان مالی و عملیاتی محدودی داشته باشند.
سیاست های حمایتی دولت به کمک بنگاه ها نیامد
از سوی دیگر، سیاستهای حمایتی دولت نیز نتوانست به شکل مؤثر به کمک بنگاهها بیاید. بنابراین بنگاهها در آغاز این بحران از سطح تابآوری بالایی برخوردار نبودند و همین موضوع موجب شده که اکنون فشارهای بیشتری را تجربه کنند.
*محدودیتهای اینترنتی چه تأثیری بر فعالیت کسبوکارها گذاشته است؟
بخش مهمی از مراودات اقتصادی در دنیای امروز از طریق بسترهای دیجیتال و اپلیکیشنهای بینالمللی انجام میشود. محدودیتهای اینترنتی بهویژه در حوزه بازاریابی، فروش و ارتباط با مشتریان خارجی مشکلات جدی ایجاد کرده است. بسیاری از کسبوکارها برای ارتباط با بازارهای خارجی، انجام مذاکرات و حتی مدیریت زنجیره تأمین به اینترنت پایدار نیاز دارند. بنابراین این محدودیتها عملاً فعالیت اقتصادی را دشوارتر کرده است.
اختلال در مسیر مبادلات تجاری ایران با امارات، ترکیه و ....
*جنگ چه اثری بر تجارت خارجی و مسیرهای صادراتی کشور داشته است؟
پیش از این بخش قابل توجهی از تجارت خارجی کشور از طریق برخی کشورهای منطقه انجام میشد. برای مثال، دبی حدود ۲۹ میلیارد دلار از صادرات کشور را پوشش میداد. هرچند تمرکز تجارت در یک مسیر خاص از نظر اقتصادی منطقی نیست، اما واقعیت این است که بخش مهمی از صادرات از این مسیر انجام میشد.
با تشدید تنشها و محدودیتها، این مسیرها با ریسک بیشتری مواجه شدهاند. در حوزه واردات نیز بسیاری از مبادلات مالی از طریق کشورهای حوزه خلیج فارس، ترکیه و عراق انجام میشد که اکنون با چالشهایی روبهرو شده است. به همین دلیل حتی پس از پایان جنگ نیز احتمالاً اقتصاد کشور مدتی با آثار این اختلالات مواجه خواهد بود.
* رو به آینده اگر نگاه کنیم، وضعیت تورم و قدرت خرید مردم چه تأثیری بر فعالیت بنگاهها در سال پیش رو خواهد داشت؟
افزایش نرخ ارز و برخی اصلاحات اقتصادی اخیر موجب ایجاد شوک قیمتی در اقتصاد شده است. برآوردها نشان میدهد که نرخ تورم ممکن است به سطوح بسیار بالایی برسد. در مقابل، قدرت خرید مردم افزایش قابل توجهی نداشته است. همین موضوع باعث کاهش تقاضا برای کالاها و خدمات خواهد شد. وقتی تقاضا کاهش پیدا کند، فروش بنگاهها نیز کاهش مییابد و این مسئله فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد میکند.
در حال حاضر میانگین ظرفیت تولید بسیاری از واحدهای صنعتی کشور حدود ۵۰ درصد ظرفیت اسمی است. با توجه به کاهش تقاضا و محدودیتهای صادراتی، ممکن است این رقم در برخی مقاطع حتی به حدود ۳۰ درصد نیز برسد که موضوعی نگرانکننده است.
خسارت های مستقیم و غیرمستقیم جنگ به بنگاه های اقتصادی
* آیا برآوردی از خسارتهای جنگ به بنگاههای اقتصادی وجود دارد؟
در حال حاضر برآورد دقیق و جامعی از خسارتهای مستقیم و غیرمستقیم منتشر نشده است، اما میتوان گفت که خسارتهای غیرمستقیم احتمالاً بسیار بیشتر از خسارتهای مستقیم خواهد بود. برخی واحدهای صنعتی از جمله تعدادی از شرکتهای داروسازی و همچنین برخی تأسیسات صنعتی آسیب دیدهاند، اما مسئله اصلی اختلال در زنجیره تأمین، کاهش صادرات، افزایش هزینهها و کاهش تقاضا در بازار داخلی است که فشار بیشتری بر بنگاهها وارد میکند.
پیش فروش محصولات به تأمین نقدینگی بنگاه ها کمک می کند
*آقای محمودی اصل! این بنگاههای اقتصادی برای افزایش تابآوری خود چه اقداماتی میتوانند انجام دهند؟
بنگاهها باید برنامهریزی دقیقتری داشته باشند و سناریوهای مختلف را برای ادامه فعالیت خود در نظر بگیرند. داشتن سناریوهای جایگزین برای تأمین مواد اولیه، مدیریت بهتر منابع مالی و برنامهریزی برای شرایط بحرانی از جمله اقداماتی است که میتواند به افزایش تابآوری کمک کند. همچنین استفاده از روشهایی مانند پیشفروش محصولات میتواند به تأمین نقدینگی بنگاهها کمک کند.
* دولت چه نقشی در حمایت از بنگاهها در این شرایط دارد؟
دولت میتواند از طریق ارائه تسهیلات مالی، ایجاد مشوقهای صادراتی، و اعمال برخی بخشودگیهای مالیاتی به بنگاهها کمک کند. همچنین فراهم کردن زیرساختهای مناسب برای تجارت و کاهش برخی محدودیتها میتواند به ادامه فعالیت بنگاهها کمک کند.
خطر تعطیلی بنگاه های اقتصادی
* اگر این شرایط ادامه پیدا کند، آینده بنگاهها و نیروی کار چگونه خواهد شد؟
اگر فشارهای تورمی ادامه پیدا کند و تقاضا کاهش یابد، هزینه تولید افزایش خواهد یافت و برخی بنگاهها ممکن است با خطر تعطیلی مواجه شوند. در چنین شرایطی بازار کار نیز تحت تأثیر قرار میگیرد و کاهش اشتغال افزایش مییابد.
در حال حاضر ظرفیت واقعی تولید در بسیاری از صنایع حدود ۵۰ درصد است و در صورت تشدید شرایط ممکن است حتی به حدود ۲۰ درصد نیز کاهش یابد. محدودیتهای صادراتی و کاهش قدرت خرید از جمله عواملی هستند که میتوانند این روند را تشدید کنند.
افزایش دستمزدها تیغ دولبه است زیرا...
* افزایش دستمزدها در چنین شرایطی چه تأثیری بر بنگاهها دارد؟
افزایش دستمزد در این شرایط نوعی تیغ دولبه است. از یک سو میتواند بخشی از فشار معیشتی بر نیروی کار را کاهش دهد، اما از سوی دیگر ممکن است هزینههای بنگاهها را افزایش دهد و فشار بیشتری بر آنها وارد کند. به همین دلیل لازم است در کنار افزایش دستمزد، سیاستهای حمایتی مانند بخشودگیهای مالیاتی و ارائه مشوقها برای بنگاهها در نظر گرفته شود.
