مسدود شدن مسیر مذاکره ایران و آمریکا؛ «میانجیها» معجزه نمیکنند | بیگدلی: ریل سیاست خارجی باید تغییر کند
به گزارش اقتصادنیوز، رابطه تهران و واشنگتن به چه سمت و سویی حرکت خواهد کرد؟ آیا میانجی ها فعال خواهند شد یا دیپلماسی فعلا بین ایران و آمریکا جایگاهی ندارد و مسیر مذاکره بسته شده است؟ آیا روزنهای برای بازگشت به میز مذاکره وجود دارد؟
اقتصادنیوز: بهشتی پور درباره گمانه زنی ها از وقوع جنگ مجدد میان تهران و تل آویو گفت: اسرائیل آمادگی جنگ را بهدلیل درگیریهای داخل ندارد و مشکلات اقتصادی به وجود آمده و هزینههای سرسامآور حاصل از درگیری همزمان در جنگ غزه، لبنان و سوریه مشکلات گستردهای برای بودجه اسرائیل بهوجود آورده است.
در همین رابطه اقتصادنیوز با علی بیگدلی کارشناس مسائل بین الملل به گفتگو نشسته است. او با کالبدشکافی شروط سهگانه ترامپ (توقف غنیسازی، محدودیت برد موشکی و قطع حمایت از گروههای نیابتی) و نگاهی به مواضع طرف ایرانی نتیجه میگیرد که «در و پنجرههای مذاکره» عملاً مسدود است. به اعتقاد این تحلیلگر سیاست خارجی، تا زمانی که الگوهای سیاست خارجی ایران تغییر نکند، هیچ میانجیگری قادر به ذوب کردن این یخ نخواهد بود.
مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با علی بیگدلی را در ادامه بخوانید؛
****
* آقای بیگدلی! این روزها بحث های مرتبط با احتمال درگیری نظامی ایران با اسرائیل و آمریکا دوباره مطرح می شود، مخصوصا بعد از اظهارات اخیر رئیس جمهور آمریکا و نتانیاهو درباره ایران و مشخصا اعتراضات ایران. چقدر این موضوع را محتمل می دانید؟
ببینید، الان دارند آمریکاییها کارهایی میکنند؛ من نمیدانم دستگاه دیپلماسی ما متوجه است یا نه. دقیقاً همان کارهایی را که در سوریه کردند، همان کارهایی را که با صدام حسین کردند (که گفتند دارد موشکهای حامل مواد شیمیایی درست میکند)، را دارند تکرار میکنند. دارند در فضای بینالمللی ایران را لکهدار میکنند تا اگر فردا به ایران حمله کردند، بگویند ایران در آستانه تهیه سلاحهای شیمیایی بوده است. دقیقاً همین کار را با صدام کردند که آخر معلوم شد دروغ بود.
دستگاه سیاست خارجه ایران خیلی باید مراقب باشد. شرایط بسیار سخت و سنگینی است. شرایط سختی است، اما باز میگویم «مسئله ایران اولویت اول آمریکا نیست»؛ برای آمریکا الان اوکراین و شاید بعد از آن غزه اهمیتش بیشتر است.
اسرائیل فعلاً توان جنگ ندارد
*یعنی ممکن از دیپلماسی دوباره فعال شود و مانعی نیست؟
آن سه خواسته ترامپ، خواسته نتانیاهو هم هست: غنیسازی صفر شود، برد موشکها به اسرائیل نرسد (۴۸۰ کیلومتر) و دست از حمایت گروههای نیابتی بردارد. اینها خواسته های اسرائیل هم هست و فرقی نمی کند.
*خود اسرائیل چطور؟ ممکن است دوباره دست به حمله نظامی علیه ایران بزند؟
الان که داریم صحبت میکنیم، نه؛ امکان ندارد و میسر نیست. نتانیاهو خودش درگیر مشکلات زیادی است؛ هم از جهت حقوقی پرونده دارد، هم همسرش پرونده اختلاس دارد، هم اختلافات شدید در کابینه وجود دارد و هم اینکه در غزه هنوز کاملاً موفق نشده است. خیلی بعید است که دست به حمله نظامی علیه ایران بزند. اسرائیل اول درگیر غزه است و باید مشکل آنجا را حل کند، شاید بعد سراغ ایران بیاید.
اخیرا بحث های مربوط به میانجی گری دوباره مطرح شد مخصوصا بعد از آمادگی عراق برای میانجی گری. وزارت خارجه هم به آن واکنش نشان داد که موضوع پایبند ماندن طرف مقابل است. از یک سو خبری هم آمده بود مبنی بر اینکه آمریکا برای از سر گرفتن مذاکره با تهران تلاش میکند. چقدر مذاکرات را محتمل میدانید؟
ترامپ روی محور قطع کردن غنیسازی، کنترل موشکها (با برد ۴۸۰ کیلومتر) و دست برداشتن ایران از حمایت گروههای نیابتی تاکید دارد. در سوی دیگر آقای عراقچی هم اعلام کردند تحریمها اگرچه ضربه میزند، اما برکاتی هم دارد!
هیچ میانجی نمی تواند وضعیت منجمد سیاست خارجی را آب کند
هر دو طرف اظهارنظرهایی کردند که در و پنجرههای مذاکره را مسدود کرده است و این، کار را خیلی مشکل میکند. آمریکا هم نمیخواهد با ما وارد جنگ شود، چون به نفعش نیست. شرایط داخلی و بینالمللی به ترامپ اجازه نمیدهد که یک باب جدید نظامی به سوی ایران بگشاید. ترامپ در مبارزات انتخاباتی گفته «من رئیسجمهور صلح هستم». اگرچه به ما حمله کلامی کرده، اما نمیخواهد وارد جنگ شود؛ چون آمریکا از جهت اقتصادی با مشکل مواجه است و میزان محبوبیت ترامپ بین ۳۶ تا ۳۸ درصد است که خیلی کم است. الان گرفتار اوکراین و غزه است، بنابراین نمیخواهد باب مذاکرات با ایران را کاملاً ببندد، اما اظهارنظرهای مقامات ارشد ما عملاً باب مذاکره را مسدود کرده است.
دوم اینکه محمد شیاع السودانی اگرچه در منطقه از محبوبیتی برخوردار است و روابط شخصی مفیدی هم با ترامپ دارد، اما در حدی نیست که بتواند مشکلات کلان را حل کند و بستر مذاکره را فراهم کند. این کار تا زمانی که «تغییرات اساسی در سیاست خارجی ما» شکل نگیرد صورت نمیگیرد و هیچ مذاکره و هیچ میانجیای نمیتواند این وضعیت منجمد شده را آب کند. ما ناچاریم که تغییراتی در سیاست خارجیمان بدهیم؛ الگوهای گذشته ما بههیچوجه جواب نخواهد داد و این وضعیت ادامه پیدا میکند. بنابراین، نه فقط آقای سودانی، بلکه حتی تلاش کشورهایی که نفوذ بیشتری هم دارند، بیهوده است.
فعلا مذاکره ایران و آمریکا ممکن نیست
*اساساً یعنی مذاکره ایران و آمریکا را فعلاً در این مقطع ممکن نمیدانید؟
نه؛ هیچ ممکن نیست. ممکن است سطح انتظارات آمریکا زیاد باشد، اما موقعیت منطقه ما باید به سمت تنشزدایی حرکت کند؛ هیچ راهی غیر از این نیست. مقامات ما باید بدانند که از هفتم اکتبر به این طرف، نقشه این بوده که ژئوپلیتیک خاورمیانه تغییر پیدا کند. «تغییر ژئوپلیتیک و تغییر موازنه قدرت کاملاً به زیان ما بوده است.» بنابراین اظهارنظرهای غیرمنطقی، ما را در لایههای بیشتری از انزوای سیاسی و فشار اقتصادی بر معیشت مردم فرو میبرد.
*حرف شما من را یاد صحبت اخیر آقای ظریف انداخت که در مصاحبه با الجزیره گفتند روابط ایران و آمریکا مثل دو رقصنده میماند که یکی همیشه آماده رقص آن یکی نیست. الان هم پس چنین شرایطی را میبینید؟
بله؛ هیچ اتفاقی نمیافتد.
ایران نیازی به دشمن خارجی ندارد؛ خودمان روی ریل بحران قرار داریم
*آقای دکتر، شما فرمودید که جنگ به نفع آمریکا نیست. از طرفی تحلیلگرانی میگویند ترامپ در سه سال باقیمانده از ریاستجمهوریاش دنبال یک دستاورد است و قاعدتاً باید انتظاراتش را پایین بیاورد. آیا ممکن است ترامپ کوتاه بیاید؟
من فکر میکنم ما اینقدر مشکل داریم که «مشکلات ضروری ما احتیاجی به حمله نظامی خارجی ندارد.» ما روی همین ریلی که داریم حرکت میکنیم، ممکن است دچار بحرانهای بسیار شدیدی شویم که به زیان نظام باشد؛ یعنی احتیاج به حمله نظامی اسرائیل هم نداریم. وضعیت اسفبار است؛ ما در یک انزوای سیاسی و انجماد اقتصادی قرار گرفتهایم. همین ناآرامیهای روزهای اخیر، از عمق مشکلات اقتصادی ما نشان دارد.
اولویت ترامپ اوکراین است، نه ایران
الان برای ترامپ، آنچه بستر رسیدن به جایگاه تاریخی را مهیا میکند، «خاتمه دادن به جنگ اوکراین» است. الان یک مسابقه صلح بین آمریکا و اتحادیه اروپا وجود دارد؛ هر دو طرف خواهان این هستند که تاج افتخار پایان جنگ را بر سر خود بگذارند. با ملاقات اخیر ترامپ با زلنسکی، به نظر میرسد مقدمات آشتیکنان فراهم شده است. در این مربع چهارضلعی (آمریکا، اروپا، روسیه و زلنسکی)، برنده اول ترامپ است و بعد پوتین.
ارسال نظر