پیامدهای سنگین شیرین کردن آب برای سواحل جنوبی ایران | استقرار صنایع آببر در فلات مرکزی اشتباه بوده است
به گزارش اقتصادنیوز، اویس ترابی هیدرولوژیست درباره طرح انتقال آب دریای عمان به صنایع فلات مرکزی به اقتصادنیوز گفت: در دریای عمان که به دریای آزاد وصل است، من میتوانم آبشیرینکن بگذاریم. در خلیج فارس، چه توسط کشورهای حاشیه خلیج و چه توسط کشور خودمان، باید با همدیگر و با توجه به ظرفیت برد خلیج فارس، درباره حجم آبشیرینکنی که میشود انجام داد به توافق برسیم. الان این توافق انجام نشده است. کشورهای حاشیه خلیج فارس بدون رعایت ظرفیت برد، بهصورت بیرویه آبشیرینکن میزنند. تلاش ایران برای اینکه از قافله عقب نماند، وضعیت را بدتر میکند، چون خلیج فارس دریایی بسته است و چند ماه طول میکشد آبی که وارد آن میشود از آن خارج شود.
تبعات شیرین کردن آب برای سواحل ایران
وی گفت: زمان ماندن آب در آن بالاست و جریان حرکت آب بهصورت ساعتگَرد است؛ یعنی شوری که آنها در سواحل خود تولید میکنند به سمت سواحل ایران میآید. ادامه استفاده بیقاعده از آبشیرینکنها در سواحل خلیج فارس، طرفین را از زندگی در آینده محروم میکند.
این هیدرولوژیست گفت: اما اگر درباره دریای عمان صحبت کنیم، چون به دریای آزاد راه دارد، میشود آبشیرینکن راهاندازی کرد. نکتهای که وجود دارد این است که باید مشخص شود سقف آبشیرینکنهایی که میتواند در این منطقه نصب شود چقدر است و پیامدهای محیطزیستی آن تا چه حد قابل تحمل است. این مطالعات تاکنون نه در سواحل ایران انجام شده و نه حتی در سواحل کشورهای جنوبی دریای عمان. اینطور نیست که چون به دریای آزاد راه داریم، با هر حجمی که بخواهیم بتوانیم آبشیرینکن بزنیم.
دردسرهای شیرین کردن آب
وی با طرح این سوال که آبی را که شیرین میکنیم، آیا میتوانیم در همان سواحل استفاده کنیم یا می توانیم منتقل کنیم؟، گفت: آبی که شیرین میشود، با توجه به حجمی که باید شیرین شود، نیازمند مطالعاتی است که حتی باید با همکاری بینالمللی انجام شود. از نظر اقتصادی، استفاده از این آب در همان سواحل و یک حاشیه مشخصی از ساحل امکانپذیر است؛ یعنی در بلوچستان جنوبی میتوان از آن استفاده کرد. اما انتقال آن به بلوچستان شمالی یا استانهایی مثل خراسان، کرمان و مناطق داخل فلات مرکزی با محدودیتهای جدی مواجه است که مهمترین آن محدودیت تأمین برق برای انتقال است.
بارگذاری صنایع آب بر در فلات مرکزی اشتباه بود
این کارشناس حوزه آب، گفت: تا جایی که اطلاع دارم، تمام محاسباتی که تا حالا انجام شده نشان میدهد برق مورد نیاز برای انتقال این حجم آب تصفیهشده به داخل سرزمین بسیار بالاست و ما چنین برقی را نداریم و نمیتوانیم تأمینش کنیم.
ترابی گفت: نکته بعدی این است که همه امروز اقرار داریم که بارگذاری صنایع آببر در فلات مرکزی اشتباه بوده است. بارگذاری آببر در کرمان، یزد و خراسان اشتباه بوده و باید بر اساس ظرفیت برد منابع آب سرزمینی، میزان بارگذاری جمعیتی، صنعتی، کشاورزی و خدماتی تنظیم میشد که این اتفاق نیفتاده است. حالا میگویند کاری است که شده، این نیاز ایجاد شده و در این مناطق به آب احتیاج داریم.
وی تاکید کرد: شما حتی اگر مسئله برق را هم حل کنید، وقتی آب را منتقل میکنید این پیام را به آن بارگذاریها میدهید که محدودیتها و نگرانیهای کمبود آب واقعی نیست و با کمی فشار میشود آب را تأمین کرد. این پیام باعث میشود بارگذاریها ادامه پیدا کند و حتی گسترش یابد، چون به منبعی وصل شدهاید که اسمش را منبع لایزال آب میگذارند.اما این موضوع، چرخه باطلِ تنش آبی را بیشتر میکند.
این کارشناس حوزه آب توضیح داد: به عبارتی، اینطور نیست که اگر من به هر روشی آب را از یک سرزمین دیگر با هزینه زیاد شیرین کنم و بعد با محدودیتهای برق آن را منتقل کنم، تنش آبی فلات مرکزی رفع شود. دلیلش هم مسائل روانشناسی و رفتارشناسی اجتماعی است. وقتی مصرفکننده فاصله زیادی با محل تأمین آب دارد، تنش را به صورت موقت حس نمیکند و دوباره بارگذاری افزایش می یابد. چند سال بعد تنش آبی در سطوح نگران کننده بیشتری بر می گردد. این تجربه در همه جای دنیا تکرار شده و نسخهای که الان مطرح میشود، نسخه اشتباهی است.
خطرات زیست محیطی شیرین کردن آب
وی در مورد خطرات زیست محیطی شیرین کردن آب شور، گفت: درست است که به دریای آزاد راه داریم، اما اینگونه نیست که شما بهسرعت از خط ساحلی، آب را برداشت کنید و تعادل برقرار شود.بلکه یک زمانِ ماند، وجود دارد و مطالعات هیدرودینامیکی و کیفی دریای عمان باید انجام شود تا مشخص شود تا چه حجمی از آب را میتوان شیرین کرد بدون اینکه خودپالایی اکوسیستم به هم بخورد.
ترابی افزود: اگر رعایت نشود، همان اتفاقی میافتد که کشورهای حاشیه خلیج فارس در سواحل ایران در خلیج فارس رقم زده اند. بهدلیل آبشیرینکنهای بیش از ظرفیت، شوری بالا رفته و اکوسیستمهای ساحلی از خط ساحلی ایران بسیار فاصله گرفته اند؛ بنابراین ماهیگیران مجبور شدهاند فاصله بیشتری از ساحل بگیرند و زیست موجودات خط ساحلی تحت الشعاع قرار گرفته است.
به گفته ترابی، در دریای عمان این اثر دیرتر خود را نشان میدهد، اما اینطور نیست که اگر مثلاً ۱۰ میلیارد مترمکعب آب در سال شیرین شود، تبعاتش بلافاصله دیده نشود. این موضوع چون بررسی نشده است مثل یک دره مهآلود عمیق است که نمیدانیم تهش چیست.
ارسال نظر